Σπιλιάδες: Το πραγματικό μυστήριο δεν είναι πού βρίσκεται η Νίκη, αλλά ποια θέλει να γίνει η Αντριάνα

Ένα σατέν νυχτικό πάνω σε ένα άδειο κρεβάτι. Ένας σύζυγος που ξυπνά και θεωρεί αυτονόητο ότι η γυναίκα του βρίσκεται κάπου στο σκάφος. Μια παρέα που αρχίζει να ρωτά «πού είναι η Νίκη;». Και ανάμεσά τους μία γυναίκα που γνωρίζει ακριβώς την απάντηση. Οι «Σπιλιάδες» του ΑΝΤ1 δεν ξεκινούν με ένα μυστήριο για το οποίο ο θεατής πρέπει να βρει τον ένοχο. Κάνουν κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον, του δείχνουν το έγκλημα και τον βάζουν να παρακολουθεί την ένοχη να επιστρέφει κανονικά στο πρωινό.

Αυτό αλλάζει ολόκληρη τη θερμοκρασία της ιστορίας. Η Αντριάνα, την οποία υποδύεται η Γιολάντα Καλογεροπούλου, δεν στέκεται απλώς απέναντι στη Νίκη της Ντένιας Ψυλλιά ως η ζηλόφθονη φίλη. Τη στιγμή που ανοίγει το χέρι της και την αφήνει να χαθεί στη θάλασσα, περνά μια γραμμή από την οποία δεν υπάρχει εύκολη επιστροφή. Μέχρι εκείνο το δευτερόλεπτο ήθελε τη ζωή της Νίκης. Μετά από αυτό, υπάρχει πλέον χώρος για να επιχειρήσει να την καταλάβει.

Η «φίλη» δεν τη σπρώχνει – Κάνει κάτι χειρότερο

Σύρος, 1962. Η αφετηρία είναι σχεδόν προκλητικά λαμπερή. Η Νίκη γιορτάζει τα γενέθλιά της πάνω σε ένα σκάφος και εμφανίζεται ως μια γυναίκα που έχει όλα όσα η Αντριάνα κοιτάζει από απόσταση. Πλούτο, ασφάλεια, κοινωνική θέση και έναν γοητευτικό σύζυγο, τον Στέφανο, που υποδύεται ο Γιάννης Κουκουράκης. Οι δύο γυναίκες έχουν μεγαλώσει μαζί, αλλά η σχέση τους δεν έχει χτιστεί πάνω σε ισότιμο έδαφος. Για την Αντριάνα, η Νίκη είναι ταυτόχρονα φίλη και μόνιμη υπενθύμιση όλων όσων θεωρεί ότι στερήθηκε.

Μετά το πάρτι ο Στέφανος αποφασίζει να συνεχίσουν το ταξίδι προς τη Χίο, παρά τις προειδοποιήσεις του καπετάνιου για την κακοκαιρία και τους επικίνδυνους ανέμους. Εκείνος πέφτει για ύπνο. Η Νίκη μένει ξύπνια, συναντά την Αντριάνα στο σαλόνι και οι δυο τους βγαίνουν στο κατάστρωμα με ένα μπουκάλι κρασί, αγνοώντας και εκείνες τις εκκλήσεις του καπετάνιου να προστατευθούν από τις σφοδρές σπιλιάδες.

Η στιγμή του εγκλήματος είναι αποτελεσματική ακριβώς επειδή δεν ξεκινά ως δολοφονικό σχέδιο. Το σκάφος παίρνει επικίνδυνη κλίση, η Νίκη γλιστρά, το μπουκάλι την χτυπά στο κεφάλι και βρίσκεται ξαφνικά κρεμασμένη πάνω από τη θάλασσα. Η Αντριάνα τρέχει και την πιάνει. Αρχικά προσπαθεί να τη σώσει. Μετά την κοιτάζει.

Και αφήνει το χέρι.

Αυτή η λεπτομέρεια είναι πολύ σημαντικότερη από ένα συμβατικό σπρώξιμο. Η Αντριάνα δεν δημιουργεί τον κίνδυνο. Τον βρίσκει μπροστά της και αποφασίζει να μην τον σταματήσει. Για λίγα δευτερόλεπτα κρατά κυριολεκτικά στα χέρια της τη ζωή της φίλης της και αντιλαμβάνεται ότι μπορεί απλώς να ανοίξει τα δάχτυλά της. Το κάνει συνειδητά. Η Νίκη χάνεται στη μαύρη θάλασσα και η Αντριάνα επιστρέφει στην καμπίνα της χωρίς να ειδοποιήσει κανέναν.

Εκεί παύουμε να μιλάμε για φθόνο. Μιλάμε για επιλογή.

Το άδειο κρεβάτι είναι πολύ πιο δυνατό από μια σκηνή πανικού

Το επόμενο πρωί είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας, επειδή παίζει με δύο εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες. Για τον Στέφανο η ημέρα αρχίζει κανονικά. Ξυπνά, βλέπει το νυχτικό της γυναίκας του και απορεί που η Νίκη δεν του έχει φέρει τον καφέ του όπως συνηθίζει. Δεν γνωρίζει ότι η προηγούμενη νύχτα έχει ήδη τελειώσει τη ζωή που θεωρεί δεδομένη.

Η ανησυχία ξεκινά όταν οι ερωτήσεις αρχίζουν να περνούν από στόμα σε στόμα. Δεν είναι στην καμπίνα. Δεν είναι στην κουζίνα. Δεν βρίσκεται με τους υπόλοιπους. Και τότε εμφανίζεται η Αντριάνα με ένα ανέμελο «καλημέρα» και ρωτά πώς κοιμήθηκαν.

Αυτό είναι ψυχρό. Και τηλεοπτικά πολύ αποτελεσματικότερο από υστερίες και κραυγές. Η γυναίκα που πριν από λίγες ώρες άφησε τη φίλη της να βυθιστεί στη θάλασσα μπαίνει στον χώρο όπου όλοι την αναζητούν και παίζει κανονικά τον ρόλο της ανήξερης. Ο Στέφανος τη ρωτά αν η Νίκη είναι μαζί της. Η Αντριάνα απαντά αρνητικά. Οι υπόλοιποι αρχίζουν να φοβούνται. Εκείνη γνωρίζει ότι δεν υπάρχει κανείς να επιστρέψει.

Το σατέν νυχτικό αποκτά έτσι άλλη λειτουργία. Δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο που έμεινε πίσω. Είναι η τελευταία εικόνα μιας ζωής που μοιάζει ακόμα τακτοποιημένη ενώ η γυναίκα στην οποία ανήκε έχει εξαφανιστεί. Η καμπίνα περιμένει τη Νίκη. Ο σύζυγός της την περιμένει. Οι υπόλοιποι την ψάχνουν. Μόνο η Αντριάνα ξέρει ότι αυτή η θέση έχει αδειάσει.

Το πραγματικό θέμα είναι η κλοπή μιας ζωής

Εδώ οι «Σπιλιάδες» κάνουν το πιο ενδιαφέρον τους χαρτί. Το έγκλημα δεν παρουσιάζεται ως αυτοσκοπός. Δεν είναι απλώς η εξαφάνιση που χρειάζεται εξιχνίαση. Είναι η πράξη που αφαιρεί από τη μέση το πρόσωπο που στεκόταν ανάμεσα στην Αντριάνα και στη ζωή που ζήλευε.

Το υλικό είναι απολύτως σαφές για την πρόθεσή της: ο δρόμος προς τον Στέφανο θεωρείται πλέον ανοιχτός. Και αυτό μετατρέπει την ιστορία από ένα απλό μυστήριο εποχής σε κάτι πολύ πιο τοξικό. Η Αντριάνα δεν θέλει μόνο έναν άνδρα. Αν ήταν τόσο απλό, θα είχαμε άλλη μία ιστορία ερωτικής εμμονής. Θέλει όσα συμβολίζει η Νίκη. Τη θέση, την ασφάλεια, την προνομιακή ζωή, τον κόσμο στον οποίο η ίδια ένιωθε πάντα δεύτερη.

Ο φθόνος λειτουργεί διαφορετικά από τη ζήλια. Η ζήλια λέει «θέλω αυτό που έχεις». Ο βαθύς φθόνος λέει «δεν αντέχω να το έχεις εσύ». Και το άνοιγμα του χεριού πάνω στο κατάστρωμα είναι ακριβώς αυτή η μετάβαση. Για πρώτη φορά η Αντριάνα δεν κοιτά απλώς τη ζωή της φίλης της απέξω. Δημιουργείται μπροστά της η δυνατότητα να αφαιρέσει τη φίλη από την εξίσωση.

Δεν γνωρίζουμε από το συγκεκριμένο υλικό πώς θα εξελιχθεί το σχέδιό της ούτε μέχρι πού θα καταφέρει να φτάσει. Και δεν χρειάζεται να το εφεύρουμε. Η πρώτη πράξη είναι ήδη αρκετά βαριά: μια γυναίκα χάνεται, όλοι πιστεύουν ότι αντιμετωπίζουν μια ανεξήγητη εξαφάνιση και η μοναδική αυτόπτης μάρτυρας κάθεται ανάμεσά τους γνωρίζοντας ότι δεν συνέβη κανένα ατύχημα.

Αυτό είναι το πραγματικό αγκίστρι των «Σπιλιάδων». Όχι «ποιος το έκανε;». Αυτό το ξέρουμε. Το ερώτημα είναι πόσο φυσιολογικά μπορεί να συνεχίσει να ζει ένας άνθρωπος λίγες ώρες αφότου επέλεξε να αφήσει κάποιον να πεθάνει — και τι είναι διατεθειμένος να κάνει τώρα που η θέση που ονειρευόταν έχει μείνει κενή.