Μητσοτάκης στη ΔΕΘ: 30 μέτρα, πολλά δισεκατομμύρια και μια ακρίβεια που δεν συγκινήθηκε

Αν η φετινή ΔΕΘ κρινόταν από τον αριθμό των εξαγγελιών, τότε πράγματι θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για πλούσια σοδειά. Τριάντα μέτρα, 2,2 δισ. ευρώ έως το 2027, φοροελαφρύνσεις, επιδόματα, μισθολογικές αυξήσεις, στεγαστικά προγράμματα και δεσμεύσεις μέχρι το 2030.

Το κυβερνητικό ράφι γέμισε.

Το πρόβλημα είναι ότι, όταν ο πολίτης πλησιάζει στο ταμείο, διαπιστώνει πως αρκετά από τα προϊόντα του «σούπερ μάρκετ παροχών» έχουν ημερομηνία παράδοσης το 2027, το 2028 ή ακόμη και το 2029.

Και κάπου εδώ αρχίζει η απόσταση ανάμεσα στην επικοινωνία και στην καθημερινότητα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε από το Βελλίδειο ένα πακέτο που η κυβέρνηση κοστολογεί στα 2,2 δισ. ευρώ μέχρι το 2027, υποστηρίζοντας ότι κινείται στα όρια του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου. Το μήνυμα ήταν σαφές, ανάπτυξη, περισσότερα εισοδήματα, λιγότεροι φόροι και παρεμβάσεις που απλώνονται σε πολλές κοινωνικές ομάδες.

Και πράγματι, μέτρα υπάρχουν.

Το ερώτημα είναι πότε.

Το πακέτο είναι μεγάλο – Το ημερολόγιο ακόμη μεγαλύτερο

Οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών προβλέπεται να λάβουν αυξημένη μόνιμη ετήσια ενίσχυση. Οι δημόσιοι υπάλληλοι βλέπουν επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά από τον Δεκέμβριο του 2027. Ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να φτάσει τα 1.000 ευρώ μέχρι τον Ιανουάριο του 2028.

Οι ασφαλιστικές εισφορές μειώνονται περαιτέρω από τον Απρίλιο του 2027. Η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην Αττική φτάνει έως το 2029. Η μείωση της χονδρικής τιμής ρεύματος κατά 30% επίσης απλώνεται σταδιακά έως το 2029.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα πακέτο στο οποίο ο χρόνος έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η κυβέρνηση το ονομάζει ορίζοντα και προγραμματισμό.

Ο πολίτης που πηγαίνει σήμερα στο σούπερ μάρκετ μπορεί απλώς να το αποκαλεί… ημερολόγιο.

Διότι το βασικό πρόβλημα της ακρίβειας δεν περιμένει μέχρι το 2028 για να εμφανιστεί στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι ήδη εκεί.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγαλύτερη πολιτική αδυναμία των εξαγγελιών.

Η ακρίβεια ήταν στην αίθουσα, αλλά όχι στο επίκεντρο

Στην ομιλία υπήρξαν παρεμβάσεις για εισοδήματα, φόρους, ενέργεια και στέγαση. Εκείνο που δεν παρουσιάστηκε ως αυτοτελής, άμεση και μεγάλης κλίμακας πολιτική ήταν ένα νέο σχέδιο αντιμετώπισης των τιμών στην καθημερινή κατανάλωση.

Δεν ανακοινώθηκε, για παράδειγμα, κάποιο νέο οριζόντιο μέτρο που να αλλάζει άμεσα το κόστος στο ράφι.

Κι αυτό έχει σημασία.

Γιατί μπορεί μια μελλοντική φοροελάφρυνση να βελτιώνει το διαθέσιμο εισόδημα, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα με την αντιμετώπιση της αιτίας που κάνει ένα καλάθι προϊόντων ακριβότερο σήμερα.

Η κυβέρνηση επιμένει στη λογική της ενίσχυσης του εισοδήματος και της ανάπτυξης. Είναι μια συγκεκριμένη οικονομική επιλογή και έχει τη δική της λογική.

Αλλά για τον καταναλωτή που κοιτάζει την απόδειξη στο ταμείο, η μακροοικονομική θεωρία έχει ένα μικρό μειονέκτημα, δεν πληρώνει τον λογαριασμό.

Στέγη: Υπάρχουν μέτρα, αλλά το πρόβλημα τρέχει γρηγορότερα

Θα ήταν ανακριβές να ειπωθεί ότι η στέγη έμεινε εκτός.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε το «Σπίτι μου 3» ύψους 2 δισ. ευρώ, ενώ στο συνολικό κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται νέες κατοικίες, φοιτητικές κλίνες και αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας.

Το ζήτημα είναι διαφορετικό.

Ο ενοικιαστής που βλέπει σήμερα μεγάλο μέρος του μισθού του να εξαφανίζεται πριν καν φτάσει στα μέσα του μήνα δεν άκουσε ένα μέτρο που να υπόσχεται άμεση αποκλιμάκωση των ενοικίων στην αγορά.

Τα στεγαστικά προγράμματα μπορούν να βοηθήσουν συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών.

Δεν αποτελούν, όμως, αυτόματα απάντηση σε κάθε νοικοκυριό που νοικιάζει.

Και εδώ το κυβερνητικό «καλάθι» αποδεικνύεται λίγο πιο ειδικό απ’ όσο διαφημίζεται.

Και οι τράπεζες; Αυτές μάλλον πέρασαν διακριτικά από άλλη είσοδο

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η απουσία μιας νέας μεγάλης παρέμβασης ειδικά για τις τράπεζες.

Στο πακέτο κυριαρχούν φορολογικά, εισοδηματικά, ενεργειακά και στεγαστικά μέτρα, όμως δεν παρουσιάστηκε αντίστοιχης έντασης πρωτοβουλία για τον ανταγωνισμό στον τραπεζικό κλάδο ή για μια νέα γενικευμένη παρέμβαση στις τραπεζικές επιβαρύνσεις.

Και κάπως έτσι έχουμε μια ενδιαφέρουσα ελληνική ιδιαιτερότητα.

Στη ΔΕΘ μπορούν να χωρέσουν τριάντα μέτρα, επτά δεσμεύσεις μέχρι το 2030, ο κατώτατος του 2028, το τέλος επιτηδεύματος του 2029 και ένας «κουμπαράς» που θα ανοίξει όταν τα σημερινά μωρά ενηλικιωθούν.

Αλλά πάντα υπάρχει και κάτι που δεν προλαβαίνει να βρει θέση στη λίστα.

Άνθρακας ο θησαυρός; Ίσως το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο

Η εύκολη αντιπολιτευτική φράση θα ήταν «άνθρακας ο θησαυρός».

Μόνο που ούτε αυτό περιγράφει ακριβώς όσα ανακοινώθηκαν.

Υπάρχουν πραγματικές ελαφρύνσεις. Υπάρχουν συγκεκριμένες παροχές. Υπάρχουν πολίτες που θα έχουν οικονομικό όφελος.

Ακριβώς γι’ αυτό το πολιτικό πρόβλημα είναι ίσως μεγαλύτερο.

Με τόσο μεγάλο επικοινωνιακό βάρος πριν από την ομιλία, με έναν κατάλογο δεκάδων μέτρων και με ένα πακέτο δισεκατομμυρίων, η κυβέρνηση είχε ανεβάσει τόσο ψηλά τις προσδοκίες ώστε η σύγκριση δεν γίνεται πλέον με το μηδέν.

Γίνεται με όσα περίμενε ο κόσμος να ακούσει.

Και εκεί το αποτέλεσμα μοιάζει πολύ λιγότερο εντυπωσιακό από τη συσκευασία.

Ακόμη και η λέξη «ορίζοντας», που κυριάρχησε στην ομιλία, αποκτά σχεδόν ειρωνική διάσταση, πολλά από τα σημαντικά οφέλη βρίσκονται πράγματι στον ορίζοντα.

Απλώς όχι απαραίτητα μπροστά στην πόρτα του πολίτη τη Δευτέρα το πρωί.

Τα social και η σκληρή πραγματικότητα της άμεσης αντίδρασης

Μετά την ομιλία, στα social media εμφανίστηκαν ιδιαίτερα επικριτικές τοποθετήσεις για το εύρος και κυρίως για τον χρόνο εφαρμογής των εξαγγελιών.

Η εικόνα αυτή δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως δημοσκόπηση ούτε ως συνολική αντίδραση της κοινωνίας. Τα social media δεν είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα της κοινής γνώμης.

Είναι όμως ο χώρος όπου η επικοινωνιακή αφήγηση συναντά την πιο άμεση και συχνά πιο καυστική απάντηση.

Και η βασική απορία που διατρέχει μεγάλο μέρος της κριτικής είναι απλή.Τι από όλα αυτά αλλάζει τη δική μου ζωή τώρα;

Αυτό είναι τελικά το πολιτικό στοίχημα της φετινής ΔΕΘ.

Όχι αν ο κατάλογος ήταν μεγάλος. Ήταν.

Όχι αν υπήρχαν χρήματα. Υπήρχαν.

Αλλά αν, μετά από τόση προαναγγελία, τόσα μέτρα και τόσους «ορίζοντες», ο πολίτης αισθάνεται ότι το καλάθι του σούπερ μάρκετ έγινε έστω λίγο ελαφρύτερο.

Γιατί στο Βελλίδειο μπορεί να παρουσιάστηκε το «μέρισμα της ανάπτυξης».

Στο ταμείο του πραγματικού σούπερ μάρκετ, πάντως, εξακολουθεί να ζητείται κανονικά PIN.