Αφροδίτη Μάνου – Μαζωνάκης: Δεν σχολίασε μόνο ένα λαϊκό προσκύνημα, άνοιξε μια παλιά ελληνική πληγή

Η Αφροδίτη Μάνου για τον Γιώργο Μαζωνάκη δεν έκανε απλώς ένα καυστικό σχόλιο. Πάτησε πάνω σε μια παλιά, σχεδόν αρχετυπική ελληνική κόντρα και μέσα σε λίγες γραμμές κατάφερε να τη βγάλει ξανά ολόκληρη στην επιφάνεια.

Η τραγουδοποιός σχολίασε το λαϊκό προσκύνημα που προηγήθηκε της κηδείας του Γιώργου Μαζωνάκη στη Νίκαια, γράφοντας στην πλατφόρμα X ότι δεν γνώριζε ούτε τον ίδιο ούτε τη δουλειά του. Στη συνέχεια χαρακτήρισε το λαϊκό προσκύνημα «το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών που αλλιώς τα φανταστήκαμε».

Η ανάρτηση ήταν βαριά.Και δεν ήταν βαριά επειδή είπε ότι δεν άκουγε Μαζωνάκη.Ήταν βαριά επειδή συνέδεσε το πένθος χιλιάδων ανθρώπων με την αποτυχία ενός ολόκληρου καλλιτεχνικού οράματος.Εκεί ακριβώς άνοιξε η φωτιά.

Αφροδίτη Μάνου Μαζωνάκης: Τι έγραψε στην ανάρτηση στο X

Η πλήρης τοποθέτηση της Αφροδίτης Μάνου ήταν σαφής.Έγραψε πως δεν είχε τίποτα με τον ίδιο τον άνθρωπο, πως δεν τον γνώριζε ούτε καλλιτεχνικά, αλλά θεωρούσε ότι το λαϊκό προσκύνημα στον νεκρό Μαζωνάκη αποτελούσε «το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών».

Η επιλογή των λέξεων δεν άφηνε πολλά περιθώρια παρερμηνείας.Δεν σχολίαζε απλώς την έκταση της δημοσιότητας. Δεν είπε ότι θεωρούσε υπερβολική την τηλεοπτική κάλυψη. Δεν επέκρινε το lifestyle spectacle που συχνά στήνεται γύρω από μια κηδεία διάσημου προσώπου.Συνέδεσε το ίδιο το λαϊκό προσκύνημα με πολιτισμική παρακμή.Και αυτό ήταν που πολλοί χρήστες θεώρησαν προσβλητικό.

«Δεν έχω τίποτα με τον άνθρωπο, ούτε που τον ήξερα – κι αυτόν και τη δουλειά του – αλλά το “λαϊκό προσκύνημα” στον νεκρό Μαζωνάκη, είναι το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των ονείρων μιας γενιάς καλλιτεχνών, που αλλιώς τα φανταστήκαμε. Καληνύχτα σας…»

Αφροδίτη Μάνου αντιδράσεις: Γιατί τα social εξοργίστηκαν

Οι αντιδράσεις που καταγράφηκαν στο X και αναπαράχθηκαν από τα Μέσα κινήθηκαν σε αρκετές γραμμές, αλλά δύο επαναλαμβάνονταν σταθερά.Η πρώτη αφορούσε το δικαίωμα του κόσμου να πενθεί όποιον καλλιτέχνη θεωρεί σημαντικό.

Πολλοί χρήστες αντέδρασαν στην ιδέα ότι η μαζική αγάπη προς έναν λαϊκό τραγουδιστή μπορεί να θεωρηθεί απόδειξη πολιτισμικής ήττας. Το επιχείρημα ήταν απλό. Κανείς δεν αποφασίζει από πάνω ποιος καλλιτέχνης άγγιξε πραγματικά τον κόσμο και ποιος όχι.

Η δεύτερη αντίδραση ήταν ακόμα πιο σκληρή.Αρκετοί στάθηκαν στο γεγονός ότι η Μάνου δήλωσε η ίδια πως δεν γνώριζε τη δουλειά του Μαζωνάκη και αναρωτήθηκαν πώς μπορεί κάποιος να βγάζει τόσο απόλυτο πολιτισμικό συμπέρασμα για έναν καλλιτέχνη που παραδέχεται ότι δεν έχει ακούσει.

Αυτό είναι και το ισχυρότερο επιχείρημα απέναντι στην ανάρτηση.Δεν χρειάζεται να αγαπάς τον Μαζωνάκη.Χρειάζεται όμως να γνωρίζεις τι σχολιάζεις όταν αποφασίζεις να τον χρησιμοποιήσεις ως σύμβολο πολιτιστικής αποτυχίας.

Αφροδίτη Μάνου λαϊκό προσκύνημα: Το πρόβλημα δεν ήταν ο Μαζωνάκης

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό narrative flip της ιστορίας.Η Αφροδίτη Μάνου πιθανότατα δεν μιλούσε πραγματικά για τον Γιώργο Μαζωνάκη.Μιλούσε για τη δική της γενιά.Για μια γενιά τραγουδοποιών και δημιουργών που μεγάλωσε με συγκεκριμένες ιδέες για την τέχνη, την κοινωνική λειτουργία του τραγουδιού και τη σχέση πολιτισμού και πολιτικής. Μια γενιά που βίωσε την εποχή όπου το τραγούδι θεωρούνταν δημόσιος λόγος και όχι απλώς entertainment.

Αυτό το πλαίσιο εξηγεί το συναίσθημα πίσω από την ανάρτηση.Δεν την κάνει όμως αυτομάτως σωστή.Γιατί υπάρχει ένα σημείο όπου η απογοήτευση μιας γενιάς μετατρέπεται σε περιφρόνηση για το γούστο της επόμενης.Και εκεί η κουβέντα χαλάει.

Το ότι χιλιάδες άνθρωποι πήγαν στη Νίκαια για να αποχαιρετήσουν τον Γιώργο Μαζωνάκη δεν ακυρώνει κανένα όνειρο προηγούμενης γενιάς καλλιτεχνών.Δείχνει κάτι πολύ απλούστερο.Ότι ένας συγκεκριμένος καλλιτέχνης απέκτησε πραγματική σχέση με ένα πολύ μεγάλο κοινό.

Αφροδίτη Μάνου σχόλιο Μαζωνάκης: Η παλιά μάχη ανάμεσα στο «έντεχνο» και στο λαϊκό

Η ελληνική μουσική κουβαλά αυτή τη συζήτηση εδώ και δεκαετίες.Έντεχνο απέναντι στο λαϊκό.«Ποιοτικό» απέναντι στο εμπορικό.Σοβαρός δημιουργός απέναντι στον τραγουδιστή της πίστας.Μόνο που ο Γιώργος Μαζωνάκης είχε ένα ενοχλητικό χαρακτηριστικό για όλες αυτές τις κατηγορίες.Δεν χωρούσε εύκολα πουθενά.

Ήταν βαθιά λαϊκός και ταυτόχρονα είχε χτίσει μια από τις πιο ιδιαίτερες pop περσόνες της ελληνικής μουσικής. Μπορούσε να τραγουδά βαρύ λαϊκό τραγούδι φορώντας κάτι που θα μπορούσε να βρίσκεται σε fashion editorial. Μπορούσε να γεμίζει νυχτερινά κέντρα και ταυτόχρονα να γίνεται reference στην pop κουλτούρα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οφείλουν να τον θεωρούν σημαντικό.Σημαίνει όμως ότι δεν μπορείς να εξηγήσεις την επιτυχία του απλώς με τη λέξη «παρακμή».Είναι πολύ φτωχή ανάλυση.

Γιώργος Μαζωνάκης Αφροδίτη Μάνου δηλώσεις: Ποιος αποφασίζει ποιο πένθος αξίζει

Το βαθύτερο πρόβλημα στην ανάρτηση βρίσκεται στη σύνδεση του λαϊκού προσκυνήματος με την πολιτισμική αξία.Το πένθος δεν λειτουργεί σαν βραβείο κριτικών.Οι άνθρωποι δεν πηγαίνουν σε μια κηδεία επειδή ένας καλλιτέχνης πήρε υψηλό score από την ιστορία της τέχνης. Πηγαίνουν επειδή ένα τραγούδι τούς συνόδευσε, επειδή μια φωνή μπήκε στο αυτοκίνητό τους, σε έναν χωρισμό, σε μια έξοδο, σε μια εποχή της ζωής τους.

Αυτό ακριβώς είναι που δεν μετριέται με αισθητικά μανιφέστα.Και ίσως εκεί βρίσκεται η βασική παρεξήγηση.Η μαζική προσέλευση στη κηδεία του Γιώργου Μαζωνάκη δεν ήταν δήλωση ότι ο Μαζωνάκης είναι σημαντικότερος από μια προηγούμενη γενιά δημιουργών.

Δεν ήταν δημοψήφισμα για το ελληνικό τραγούδι.Ήταν αποχαιρετισμός.

Αφροδίτη Μάνου ανάρτηση X: Τα πιο χαρακτηριστικά σχόλια

Τα δημοσιεύματα που συγκέντρωσαν αντιδράσεις χρηστών αποτυπώνουν ένα αρκετά καθαρό κλίμα.Υπήρχαν σχόλια που επέκριναν τη Μάνου για ελιτισμό. Άλλα υπογράμμιζαν την αντίφαση ανάμεσα στο «δεν γνώριζα τη δουλειά του» και στην απόλυτη κρίση που ακολούθησε. Υπήρχαν επίσης χρήστες που υπερασπίστηκαν το δικαίωμα των θαυμαστών να πενθήσουν χωρίς να χρειάζεται να απολογηθούν για τις μουσικές επιλογές τους.

Παράλληλα υπήρχαν και φωνές που αντιμετώπισαν την ανάρτηση ως προσωπική άποψη μιας καλλιτέχνιδας η οποία έχει δικαίωμα να εκφράζει τη δική της απογοήτευση για την πορεία του ελληνικού πολιτισμού.Και αυτό επίσης είναι σωστό.

Η Μάνου έχει κάθε δικαίωμα να γράψει ό,τι πιστεύει.Το ίδιο δικαίωμα έχει όμως και το κοινό να της απαντήσει ότι θεωρεί το σχόλιο άδικο, ελιτίστικο ή προσβλητικό.Αυτό δεν είναι λογοκρισία.Είναι δημόσιος διάλογος.

Αφροδίτη Μάνου και Μαζωνάκης: Η σύγκρουση δεν είναι γενεών αλλά αντίληψης

Το εύκολο θα ήταν να πούμε ότι έχουμε μια σύγκρουση παλιάς και νέας γενιάς.Δεν είναι ακριβώς έτσι.Ο Γιώργος Μαζωνάκης δεν ήταν νέος καλλιτέχνης. Είχε περισσότερα από τριάντα χρόνια καριέρας. Το κοινό που βρέθηκε στη Νίκαια δεν αποτελούνταν μόνο από εικοσάχρονους χρήστες του TikTok.

Υπήρχαν άνθρωποι πολλών ηλικιών.Άρα η σύγκρουση δεν είναι γενεακή.Είναι σύγκρουση αντίληψης για το τι θεωρούμε πολιτισμό.Η μια λογική λέει ότι η τέχνη έχει ιεραρχίες και ότι κάποιες μορφές της έχουν μεγαλύτερη κοινωνική και αισθητική αξία.Η άλλη λέει ότι η πραγματική πολιτιστική σημασία μετριέται και από το αποτύπωμα που αφήνει ένας καλλιτέχνης στις ζωές των ανθρώπων.

Η αλήθεια πιθανότατα βρίσκεται κάπου ανάμεσα.Αλλά σε μία κηδεία δεν χρειάζεται να τη λύσουμε.

Η Αφροδίτη Μάνου είχε δικαίωμα να το γράψει και ο κόσμος είχε δικαίωμα να θυμώσει

Αυτό είναι τελικά το μόνο σημείο όπου δεν χρειάζονται διπλωματικές διατυπώσεις.Η Αφροδίτη Μάνου είχε απόλυτο δικαίωμα να γράψει την άποψή της.Και η άποψη ήταν άστοχη.Όχι επειδή δεν της άρεσε ο Μαζωνάκης. Αυτό θα ήταν αδιάφορο.Ήταν άστοχη επειδή πήρε το πένθος χιλιάδων ανθρώπων και το χρησιμοποίησε ως απόδειξη της ήττας των δικών της καλλιτεχνικών ονείρων.

Αυτά τα δύο πράγματα δεν έχουν καμία υποχρέωση να συνδέονται.Το ελληνικό τραγούδι δεν έχασε επειδή χιλιάδες άνθρωποι πήγαν να αποχαιρετήσουν τον Μαζωνάκη.Ούτε η γενιά της Μάνου απέτυχε επειδή ένας τραγουδιστής της πίστας αγαπήθηκε μαζικά.Ο πολιτισμός δεν είναι τραπέζι με περιορισμένο αριθμό θέσεων.

Χωρά και τη Μάνου.Χωρά και τον Μαζωνάκη.Το μόνο που δεν χρειάζεται είναι κάποιον στην πόρτα να αποφασίζει ποιος από τους δύο άξιζε περισσότερο τον κόσμο του.