Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης, όχι μόνο λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και εξαιτίας σκληρών αναλύσεων του ξένου Τύπου για τις επιλογές του στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Δημοσίευμα της βρετανικής Telegraph περιγράφει έναν πρόεδρο που, όπως υποστηρίζει, «απομακρύνεται από την πραγματικότητα» την ώρα που η χώρα του αντιμετωπίζει τεράστιο οικονομικό κενό και φθορά στο πολιτικό του περιβάλλον.
Φιλοδοξίες εξοπλισμών και ένα ταμειακό κενό–μαμούθ
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η πρόθεση του Κιέβου να προχωρήσει σε μεγάλες συμφωνίες εξοπλισμών, με αναφορές σε σχέδια για αγορά δεκάδων μαχητικών Rafale από τη Γαλλία. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ο ουκρανικός προϋπολογισμός εμφανίζει «τρύπα» που φέρεται να φτάνει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η χώρα βασίζεται σε συνεχή διεθνή χρηματοδότηση για να καλύψει μισθούς, συντάξεις και λειτουργικές δαπάνες του κράτους.
Ο ίδιος ο Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει δημόσια ότι, χωρίς πρόσθετη στήριξη από τους συμμάχους και χωρίς αξιοποίηση ρωσικών παγωμένων περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας, τα κρατικά ταμεία θα βρεθούν σε ασφυκτική πίεση τους επόμενους μήνες. Το σενάριο αυτό ανεβάζει την ανησυχία τόσο στις Βρυξέλλες όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Ρίσκο χωρίς εγγυήσεις: δάνεια, αποζημιώσεις και αβέβαιες πηγές χρηματοδότησης
Παράλληλα, αναλυτές επισημαίνουν ότι το Κίεβο βασίζει μεγάλο μέρος της στρατηγικής του στην ιδέα μελλοντικών αποζημιώσεων ή μεταφοράς ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ουκρανία – κάτι που, νομικά και πολιτικά, κάθε άλλο παρά βέβαιο είναι. Αυτό δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα: νέα δάνεια, τεράστια χρέη και μια οικονομία που ήδη δοκιμάζεται από τον πόλεμο.
Σχεδόν κανείς δεν αμφισβητεί ότι η Ουκρανία χρειάζεται στήριξη για την άμυνά της. Το ερώτημα όμως που θέτουν όλο και πιο συχνά δυτικοί σχολιαστές είναι αν η ισορροπία ανάμεσα σε στρατιωτικές ανάγκες και οικονομική βιωσιμότητα αρχίζει να γέρνει επικίνδυνα.
Τριγμοί στο εσωτερικό: πίεση και φθορά στο προεδρικό περιβάλλον
Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα αναφέρουν πως ο Ζελένσκι δεν δέχεται πιέσεις μόνο από το εξωτερικό, αλλά και από το εσωτερικό του δικού του πολιτικού χώρου. Πιστά στελέχη, που μέχρι σήμερα στήριζαν απροκάλυπτα κάθε του επιλογή, εμφανίζονται –σύμφωνα με τις ίδιες πηγές– να ζητούν αλλαγές στο στενό προεδρικό περιβάλλον.
Στο στόχαστρο φέρεται να βρίσκεται ο Αντρίι Γέρμακ, ο ισχυρός συνεργάτης και «δεξί χέρι» του προέδρου. Κάποιοι μιλούν ανοιχτά για ανάγκη ανανέωσης στο προεδρικό επιτελείο, ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και να σταλεί σήμα σταθερότητας τόσο προς τους Ουκρανούς πολίτες όσο και προς τους διεθνείς εταίρους.
Μια ηγεσία ανάμεσα σε πόλεμο, οικονομία και πολιτικό κόστος
Ο Ζελένσκι, που έγινε διεθνές σύμβολο αντίστασης τις πρώτες μέρες της εισβολής, βρίσκεται σήμερα σε μια εντελώς διαφορετική φάση: πρέπει να συνεχίσει έναν μακροχρόνιο πόλεμο, να κρατήσει όρθια την οικονομία και ταυτόχρονα να διαχειριστεί φθορά, διαφωνίες και σκάνδαλα.
Το αν οι κινήσεις του αποτελούν «αποσύνδεση από την πραγματικότητα» ή απλώς ριψοκίνδυνη στρατηγική σε μια ακραία ιστορική συγκυρία, μένει να φανεί. Το βέβαιο είναι πως οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν όχι μόνο τη θέση του στην εξουσία, αλλά και τη συνοχή μιας χώρας που μάχεται σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.
