Η εποχή που ψάχναμε επίμονα τα συμπτώματά μας στην αναζήτηση της Google φαίνεται πως ανήκει στο παρελθόν, δίνοντας τη θέση της σε μια πολύ πιο προσωπική αλλά και ριψοκίνδυνη αλληλεπίδραση. Μια νέα, αποκαλυπτική έρευνα φέρνει στο φως μια τάση που αλλάζει ριζικά τον υγειονομικό χάρτη, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι εμπιστεύονται την οθόνη του κινητού τους για διαγνώσεις που κανονικά απαιτούν χρόνια σπουδών και εμπειρίας.
Το ζήτημα όμως δεν είναι μόνο η πληροφορία, αλλά η επόμενη κίνηση – ή μάλλον, η απουσία αυτής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε ο οργανισμός KFF στις 25 Μαρτίου, το χάσμα ανάμεσα στην ψηφιακή συμβουλή και την πραγματική εξέταση μεγαλώνει επικίνδυνα, αφήνοντας εκατομμύρια πολίτες έκθετους σε λανθασμένες εκτιμήσεις.
Η ψευδαίσθηση της εγκυρότητας και η αποφυγή του ειδικού
Η στατιστική είναι αμείλικτη, σχεδόν οι μισοί από όσους χρησιμοποιούν το AI για σωματικά προβλήματα υγείας, επιλέγουν να μην περάσουν ποτέ την πόρτα ενός ιατρείου μετά την “κουβέντα” με το chatbot. Αυτό το φαινόμενο της αυτοδιάγνωσης μέσω αλγορίθμων, όπως το ChatGPT, παίρνει διαστάσεις επιδημίας ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, με την Gen Z να ηγείται μιας κίνησης που απομακρύνεται από την παραδοσιακή ιατρική φροντίδα.
Το πρόβλημα, όπως επισημαίνει ο Dr. Mahmud Omar, είναι ότι τα γλωσσικά μοντέλα δεν έχουν την ικανότητα να “αμφιβάλλουν”. Εκεί που ένας γιατρός θα σταματούσε για να ζητήσει μια επιπλέον εξέταση, η τεχνητή νοημοσύνη σερβίρει μια λάθος απάντηση με την ίδια ακριβώς αυτοπεποίθηση που θα έδινε και τη σωστή.
Το ρίσκο της «ψηφιακής θεραπείας» στην Ελλάδα
Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου η πρόσβαση στις δημόσιες δομές του ΕΣΥ συχνά συνοδεύεται από αναμονή, ο πειρασμός της τεχνητής νοημοσύνης γίνεται ακόμη πιο έντονος. Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς έναν ασθενή στην επαρχία να αρκείται σε μια ανάλυση από το Google Gemini, θεωρώντας πως γλίτωσε την ταλαιπωρία, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι η έλλειψη “ανθρώπινης ανάδρασης” μπορεί να αποβεί μοιραία.
Ιδιαίτερα στον ευαίσθητο τομέα της ψυχικής υγείας, οι ειδικοί όπως η Leanna Fortunato προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους. Η τεχνητή νοημοσύνη αδυνατεί να διαβάσει τη γλώσσα του σώματος ή τον τόνο της φωνής, στοιχεία απαραίτητα για να εντοπιστεί μια κρίση, κάτι που στην ελληνική κοινωνία –όπου το στίγμα της ψυχικής νόσου υποχωρεί αλλά η ανάγκη για ουσιαστική επαφή παραμένει– μπορεί να οδηγήσει σε τραγικά αδιέξοδα.
